Binnen energie kwijtraken: beweegpauzes voor peuters en kleuters
Het regent, de speeltuin is dicht, en er rent een klein mensje rondjes om de bank. Jonge kinderen zijn gemaakt om te bewegen, en als ze niet naar buiten kunnen, moet de energie ergens heen. Hier zijn eenvoudige manieren om die binnen kwijt te raken, op weinig ruimte en zonder iets te kopen.
Hoeveel beweging jonge kinderen nodig hebben
De Wereldgezondheidsorganisatie raadt aan dat kinderen van 1 tot 4 jaar elke dag minstens 180 minuten lichamelijk actief zijn, op welke intensiteit dan ook. Vanaf 3 jaar moeten daarvan minstens 60 minuten echt inspannend zijn: rennen, springen, dansen. Dat klinkt als veel, maar het telt op over de dag, en korte uitbarstingen tellen mee.
Waarom korte beweegpauzes helpen
Leerkrachten noemen ze beweegpauzes: een paar minuten bewegen tussen momenten van stilzitten. In een onderzoek in de klas waren kinderen beter bij de les na beweegpauzes van 10 minuten, en een overzicht van veel schoolonderzoeken vond vergelijkbare resultaten. Die onderzoeken gingen over basisschoolkinderen (ongeveer 5 tot 12), maar het idee werkt thuis ook: even flink bewegen voor het eten, een autorit of een rustige bezigheid kan het volgende deel van de dag makkelijker maken. Voor leerkrachten heeft onze gids over beweegpauzes in de klas er vijftien die geen materiaal nodig hebben.
Tien manieren om binnen energie kwijt te raken
- Stopdans. Zet muziek op, dans, en bevries als de muziek stopt.
- Dierenloopjes. Spring als een kikker, stamp als een olifant, kruip als een beer, waggel als een pinguïn.
- De vloer is lava. Kussens worden stapstenen door de kamer.
- Volg de maat. Langzaam klappen betekent lopen, snel klappen betekent rennen op de plek, stilte betekent stoppen.
- Stersprongen en raketlanceringen. Ga op je hurken zitten, tel ‘3, 2, 1’, en lanceer!
- Ballon hooghouden. Houd een ballon in de lucht met je handen, je hoofd en je voeten.
- Kussenparcours. Over het kussen, onder de tafel door, om de stoel heen.
- Flamingo-uitdaging. Sta op één been: hoe lang kun je je evenwicht houden? Nu het andere been.
- Commando Pinkeltje. Raak je tenen aan, reik naar de lucht, draai een rondje.
- Dierenyoga. Rek je uit als een kat, brul als een leeuw, zit stil als een kikker.
Samen bewegen
Kinderen houden het langer vol, en vinden het leuker, als er een volwassene meedoet. En jij krijgt er ook wat beweging bij.
Rustig afsluiten
Sluit elke ronde af met afkoelen: één keer flink uitrekken, en dan drie keer langzaam ademhalen. Zo schakelen kinderen makkelijker van wild naar rustig voor het volgende van de dag.
Per leeftijd
- 2 tot 3: dierenloopjes, dansen, achter bellen aan rennen, op kussens klimmen.
- 4 tot 5: stopdans, hindernisbanen, balanceren, stersprongen.
- 6 tot 7: langere dansjes, ballonuitdagingen, zelf spelletjes verzinnen.
Slaat de energie om in een driftbui, dan lees je in onze gids over rustoefeningen voor peuters wat je kunt zeggen. Voor oudere kinderen die van snelle spelletjes houden, oefenen reactiespelletjes de timing, maar wissel ze af met echt bewegen. Onze gids over schermtijd voor peuters legt uit waarom meebewegen met een scherm iets anders is dan ervoor stilzitten.
Maak eerst een veilige plek vrij: zet alles wat kan breken weg, en houd de vloer vrij van dingen waar je over kunt struikelen.
Bronnen
- World Health Organization — To grow up healthy, children need to sit less and play more (2019)
- Mahar et al., Medicine and Science in Sports and Exercise — Effects of a classroom-based program on physical activity and on-task behavior (2006)
- Watson et al., International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity — Effect of classroom-based physical activity interventions on academic and physical activity outcomes (2017)
- CDC — Classroom Physical Activity
