Peuters melodietjes leren: do-re-mi, gehoortraining en een piano met acht toetsen

Baby’s bewegen op muziek voordat ze kunnen lopen. Muziek is niet iets wat we aan een kind toevoegen; ze worden ermee geboren. De vraag is hoe je die aanleg als ouder voedt, en het antwoord heeft de eerste jaren bijna niets te maken met noten lezen.

Altijd eerst het gehoor

Veel methodes voor muziekles zetten het gehoor vóór het notenschrift: kinderen leren melodietjes eerst horen en zingen en pas later lezen, zoals ze ook eerst praten en dan pas lezen. Horen betekent herkennen dat een noot hoger of lager is dan de vorige, dat een melodie omhoog gaat en weer naar beneden komt, dat een ritme gelijkmatig of hobbelig is. Lezen komt later, net zoals een kind woorden eerst zegt en ze pas daarna leest.

Het eerste muziekinstrument van een klein kind moet dus drie dingen doen: een helder, prettig geluid maken; niet te veel noten hebben, zodat het kind zijn weg kan vinden; en het kind al snel echte liedjes laten spelen, zodat het zich een echte muzikant voelt.

Waarom acht toetsen

Een echte piano heeft 88 toetsen, en dat is verwarrend als je drie bent. Acht toetsen, één octaaf van do tot de hoge do, is genoeg voor veel simpele liedjes. Twinkle Twinkle (de melodie van Altijd is Kortjakje ziek), Mary Had a Little Lamb en Hot Cross Buns passen in één octaaf, net als het begin van Happy Birthday en het hoofdthema van Ode to Joy. En op acht gekleurde toetsen vindt een klein kind makkelijk zijn weg.

Melody Maker is een piano met acht toetsen die op dat idee is gebouwd. De toetsen zijn groot en kleurig, met hun solfègenaam erop (do, re, mi…), en op een laptop speel je ze met de letters A tot en met K, wat de meeste kinderen al ontdekt hebben voordat je het kunt vertellen.

Drie manieren om te beginnen

Free Play is gewoon de piano. Tik, hoor een noot, tik een andere. Begin hier en blijf hier een tijdje; een driejarige moet het instrument eerst als speelgoed ervaren voordat het als les voelt.

In Learn Melodies gebeurt de gehoortraining. Een vriendelijke leeuw speelt een kort melodietje terwijl een stuiterend balletje van toets naar toets springt om te laten zien wat hij indrukte. Dan is het kind aan de beurt om het na te spelen. Gaat er een noot mis, dan speelt de leeuw het melodietje nog een keer, iets langzamer. Dertig melodieën worden steeds moeilijker:

• Level 1 tot 5 bestaan uit drie of vier noten met een duidelijke vorm: omhoog, omlaag, een sprong.
• Level 6 tot 15 voegen lange noten, rusten en langere patronen toe.
• Vanaf level 16 komen echte liedjes, van Hot Cross Buns via Old MacDonald en Jingle Bells tot Happy Birthday en Ode to Joy.

Elke melodie die af is, krijgt een ster en de volgende licht op, zodat de vooruitgang zichtbaar is.

Song Parade is om mee te spelen: noten vallen naar het toetsenbord en een walvis dirigeert. Het draait minder om onthouden en meer om timing, en oudere kinderen zijn er dol op.

Wat ze echt leren

• Toonhoogte onderscheiden. Hoger en lager, de basis van elke muzikale vaardigheid.
• Volgordes onthouden. Vier, dan zes, dan tien noten op volgorde vasthouden. Dit is werkgeheugen voor geluid.
• Ritme. Melody Maker laat met gekleurde stipjes vriendelijk zien of elke nagespeelde noot mooi in de maat was, een beetje ernaast zat of flink ernaast.
• Zelfvertrouwen. Op je vierde een liedje spelen dat iedereen kent, is echt een kick.

Tips van een ouder

1. Zet het langzamer. Er is een schildpadknop die het voorspelen van de leeuw vertraagt. Gebruik hem. Vierjarigen hebben hem nodig bij alles boven de zes noten.
2. Zing de namen van de noten. Do, re, mi hardop terwijl ze spelen. Zo koppel je de toonhoogte aan een woord.
3. Zet een telefoon in liggende stand. Het toetsenbord heeft de breedte nodig.
4. Niet verbeteren, opnieuw laten horen. De herhaalknop speelt het voorbeeld opnieuw. Laat het verbeteren aan het spel over; jij zorgt voor de aanmoediging.
5. Stop terwijl het nog leuk is. Eén melodie per dag is een prima tempo.

Hoe nu verder?

Kinderen die alle melodieën gehaald hebben, willen vaak een echt instrument. Een goedkoop keyboard met toetsen op ware grootte is de logische volgende stap, en ze weten dan al precies hoe do tot do klinkt.