กิจกรรมในบ้านช่วยปล่อยพลัง: พักสมองสำหรับเด็กเล็กและเด็กอนุบาล

ฝนตก สวนสาธารณะปิด แล้วก็มีคนตัวเล็ก ๆ วิ่งวนรอบโซฟาไม่หยุด เด็กเล็กเกิดมาเพื่อขยับตัว และเมื่อออกไปข้างนอกไม่ได้ พลังพวกนั้นก็ต้องไปลงที่ไหนสักแห่ง นี่คือวิธีง่าย ๆ ที่จะปล่อยพลังในบ้าน ในพื้นที่เล็ก ๆ โดยไม่ต้องซื้ออะไรเลย

เด็กเล็กต้องขยับตัวมากแค่ไหน

องค์การอนามัยโลก (WHO) แนะนำให้เด็กอายุ 1 ถึง 4 ปีเคลื่อนไหวร่างกายอย่างน้อยวันละ 180 นาที จะหนักหรือเบาก็ได้ ตั้งแต่อายุ 3 ขวบขึ้นไป อย่างน้อย 60 นาทีในนั้นควรเป็นกิจกรรมที่ใช้แรง เช่น วิ่ง กระโดด เต้น ฟังดูเยอะ แต่มันรวมกันทั้งวัน และการขยับสั้น ๆ ก็นับด้วย

ทำไมช่วงพักขยับตัวสั้น ๆ ถึงช่วยได้

คุณครูเรียกสิ่งนี้ว่าการพักสมอง (brain break): ขยับตัวสักไม่กี่นาทีระหว่างช่วงที่ต้องนั่งนิ่ง ๆ ในงานวิจัยชิ้นหนึ่งในห้องเรียน เด็ก ๆ มีสมาธิกับงานมากขึ้นหลังพักทำกิจกรรม 10 นาที และงานทบทวนงานวิจัยในโรงเรียนหลายชิ้นก็พบผลคล้ายกัน งานวิจัยเหล่านั้นทำกับเด็กประถม (ประมาณ 5 ถึง 12 ขวบ) แต่แนวคิดนี้ใช้ที่บ้านได้ด้วย ขยับตัวแรง ๆ สักแป๊บก่อนกินข้าว ก่อนนั่งรถ หรือก่อนทำกิจกรรมเงียบ ๆ ช่วยให้ช่วงต่อไปของวันง่ายขึ้นได้ สำหรับคุณครู คู่มือช่วงพักสมองในห้องเรียนของเรามีสิบห้ากิจกรรมที่ไม่ต้องใช้อุปกรณ์ใด ๆ

สิบกิจกรรมปล่อยพลังในบ้าน

1. เต้นแล้วหยุด เปิดเพลง เต้น แล้วหยุดนิ่งเป็นรูปปั้นเมื่อเพลงหยุด
2. เดินแบบสัตว์ กระโดดแบบกบ กระทืบเท้าแบบช้าง คลานแบบหมี เดินเตาะแตะแบบเพนกวิน
3. พื้นเป็นลาวา หมอนกลายเป็นหินให้ก้าวข้ามไปอีกฝั่งห้อง
4. ทำตามจังหวะ ตบมือช้าคือเดิน ตบมือเร็วคือวิ่งอยู่กับที่ เงียบคือหยุด
5. กระโดดตบและจรวดพุ่ง ย่อตัวลง นับ “3, 2, 1” แล้วพุ่งทะยาน
6. อย่าให้ลูกโป่งตก ใช้มือ หัว และเท้า ประคองลูกโป่งไว้กลางอากาศ
7. ด่านหมอน ข้ามหมอน ลอดใต้โต๊ะ อ้อมเก้าอี้
8. ท้าทายนกฟลามิงโก ยืนขาเดียว ทรงตัวได้นานแค่ไหน? ทีนี้เปลี่ยนขา
9. ไซมอนสั่ง (Simon says) แตะนิ้วเท้า เอื้อมมือแตะฟ้า หมุนตัว
10. โยคะสัตว์ ยืดตัวแบบแมว คำรามแบบสิงโต นั่งนิ่งแบบกบ

ขยับไปด้วยกัน

เด็กจะเล่นได้นานขึ้น และสนุกมากขึ้น เมื่อมีผู้ใหญ่มาร่วมด้วย คุณเองก็ได้ออกกำลังกายด้วย

จบแบบสงบ

ปิดท้ายทุกรอบด้วยการคูลดาวน์: ยืดตัวให้สุด แล้วหายใจช้า ๆ สามครั้ง ช่วยให้เด็กเปลี่ยนจากโหมดซนเต็มที่เป็นโหมดสงบ ก่อนเรื่องถัดไปของวัน

ตามวัย

• 2 ถึง 3 ขวบ: เดินแบบสัตว์ เต้น วิ่งไล่ฟองสบู่ ปีนป่ายกองหมอน
• 4 ถึง 5 ขวบ: เต้นแล้วหยุด ด่านอุปสรรค การทรงตัว กระโดดตบ
• 6 ถึง 7 ขวบ: ท่าเต้นที่ยาวขึ้น ท้าทายลูกโป่งไม่ให้ตก คิดเกมของตัวเองขึ้นมา

เมื่อพลังที่เหลือล้นกลายเป็นการอาละวาด คู่มือกิจกรรมช่วยให้เด็กเล็กสงบลงของเราบอกว่าควรพูดอะไร สำหรับเด็กโตที่ชอบเกมเร็ว ๆ เกมฝึกการตอบสนองช่วยฝึกจังหวะเวลา แต่ควรเล่นสลับกับการขยับตัวจริง ๆ ด้วย และคู่มือเวลาหน้าจอสำหรับเด็กเล็กของเราอธิบายว่าทำไมการขยับตัวตามหน้าจอจึงต่างจากการนั่งนิ่ง ๆ อยู่หน้าจอ

เคลียร์พื้นที่ให้ปลอดภัยก่อน: ย้ายของที่แตกได้ออกไป และอย่าให้มีของวางบนพื้นที่อาจทำให้สะดุด