Sınıfta beyin molaları: 15 kısa hareket ve sakinleşme molası

Beyin molası, uzun süre kıpırdamadan oturmanın arasına giren birkaç dakikalık farklı bir şeydir: bir dans, bir esneme, komik bir oyun, yavaş bir nefes. Öğretmenler bunları yıllardır kullanıyor, çünkü işe yarıyorlar. Huzursuz bir sınıf durulur, uykulu bir sınıf canlanır ve herkes öğrenmeye geri döner.

Bu rehberde, yaklaşık 3-8 yaş çocuklar için evde ya da sınıfta yapılabilecek, hiçbir malzeme gerektirmeyen on beş beyin molası var: bazıları enerji atmak, bazıları sakinleşmek için. Aileler ve öğretmenler için ücretsiz araçlar yapan bir baba tarafından yazıldı ve sınıf araştırmalarının bulgularıyla karşılaştırılarak kontrol edildi.

Araştırmalar ne diyor?

Küçük çocuklar uzun süre kıpırdamadan oturacak şekilde yaratılmamış. Dünya Sağlık Örgütü, bir ile dört yaş arasındaki çocukların günde en az üç saat hareket etmesini, beş yaşından itibaren de günde ortalama bir saat hareket etmesini öneriyor.

Sınıftaki kısa hareket molaları yalnızca formda kalmaya değil, odaklanmaya da yardım ediyor gibi görünüyor. Bir çalışmada, sınıfta yapılan 10 dakikalık hareket molalarından sonra çocukların derse odaklanması %8, en dağınık çocuklarınki ise %20 arttı. 2.200’den fazla ilkokul öğrencisiyle yapılan çalışmaları inceleyen bir derleme de sınıftaki hareket molalarının çocukların derse odaklı kalmasına yardım ettiğini buldu. Bu çalışmalar ilkokullarda (yaklaşık 5-12 yaş) yapıldı, ama daha küçük çocukların öğretmenleri aynı fikri her gün kullanıyor. Dersten uzakta geçen birkaç dakika, o zamanın bir kısmını geri kazandırabilir.

Beyin molası ne zaman yapılır?

• Sessiz bir etkinlikten önce, önce kıpırtıları atmak için.
• Uzun bir oturmadan sonra, örneğin halıda geçen bir zamandan ya da bir sınavdan sonra.
• Sınıfın enerjisi değiştiğinde, fazla yükseldiğinde ya da düştüğünde.
• Öğle yemeğinden ya da eve gitmeden önce, sakin bir molayla; böylece sınıf yatışmış olarak ayrılır.

İki ila beş dakika yeterli. Her hareket molasını sakin bir şeyle bitirin; böylece enerji dışarı çıkar ve odak geri gelir.

On hareket molası

1. Heykel dansı. Bir şarkı açın; herkes dans eder ve müzik durunca donup kalır.
2. Hayvan geçidi. Bir hayvanın adını söyleyin ve onun gibi hareket edin: kurbağa gibi zıpla, fil gibi ayak vur, flamingo gibi dengede dur.
3. Simon diyor ki. Hareket ve dinleme bir arada.
4. Ritmi takip et. Yavaş alkış yerinde yürümek, hızlı alkış yerinde koşmak, sessizlik durmak demek.
5. Ayna ol. Çocuklar hareketlerinizi taklit eder, sonra sırayla onlar yönetir.
6. Say ve zıpla. Yüksek sesle sayarak on kez kollar bacaklar açık zıplama; sonra dokuz; sonra sekiz.
7. Hava durumu. Çisenti (parmaklarla tıklatmak), yağmur (dizlere vurmak), gök gürültüsü (ayakları yere vurmak), güneş (kollar yukarı).
8. Silkelen. Her kolu ve bacağı sekiz kez silkeleyin, sonra yedi, bire kadar, birlikte sayarak.
9. Heykeller. Sınıfta dolaşın; “heykel!” denince bir şekil alıp öyle kalın. Bir tema söyleyin: bir ağaç, bir roket, uykulu bir kedi.
10. Vücudunla yaz. Kısa bir kelimenin harflerini kollar ve bacaklarla oluşturun. Okuma saati için de iyi.

Beş sakinleşme molası

1. Kaplumbağa ol. Kabuğuna çekil, üç yavaş nefes al, hazır olunca dışarı çık. Birçok okul öncesi kurumda öğretilir, çünkü kaplumbağayı her çocuk taklit edebilir.
2. Balon karın. Eller karnın üstünde: nefes al ve balonun büyüdüğünü hisset; yavaşça bırak.
3. Çiçeği kokla, mumu üfle. Burundan nefes al, öyle hafifçe üfle ki alev yalnızca titresin.
4. Sık ve bırak. Üçe kadar sıkı yumruk, sonra gevşek eller. Sonra omuzlar, sonra ayak parmakları.
5. Dinleme dakikası. Bir dakika gözlerini kapat ve duyabildiğin sesleri say.

Sakinleşme etkinlikleri rehberimiz bunların neden işe yaradığını anlatıyor; küçük çocuklara duyguları öğretmek rehberimiz de bir sınıfa büyük duygular için kelimeleri nasıl vereceğinizi gösteriyor.

Sınıfta işe yaramaları için

• Her seferinde aynı işaret. “Beyin molası” anlamına gelen bir şarkı ya da bir zil sesi ve “işe dönüyoruz” anlamına gelen bir başkası.
• Yerinde. Yukarıdaki her mola bir sıranın yanında ya da halıda ayakta yapılabilir; sınıfın bir ucundan öbür ucuna koşmak yok.
• Herkes katılabilir. Her hareketin oturarak yapılan bir versiyonunu da sunun, böylece her çocuk katılabilir.
• Çocuklar yönetsin. Bir mola tanıdık hâle gelince onu bir çocuk başlatabilir.

Ekran kullanmak

Büyük bir ekran molayı sizin yerinize yönetebilir; bu da sizin de soluklanmanız gereken günlerde işe yarar. Tiny Hands Move bunun ücretsiz bir yolu: maymun Momo her hareketi gösterip sesli söylüyor, böylece henüz okuyamayan çocuklar da takip edebiliyor ve kamera yok. Projektör için bir sınıf modu da yolda. Tiny Hands Feel aynısını kaplumbağa Lulu ile sakinleşmeler için yapıyor.

İkisi de her aile ve her okul için ücretsiz ve reklamsız, çünkü nerede yaşarsa yaşasın her çocuğun hareket etmek, odaklanmak ve öğrenmek için aynı şansları hak ettiğine inanıyoruz. Öğretmenler sayfamız Tiny Hands’in sınıfta nasıl kullanıldığını anlatıyor.

Öğretmenlerin sorduğu sorular

Bir beyin molası ne kadar sürmeli?

Genellikle iki ila beş dakika yeter. Yukarıdaki çalışmalardan biri on dakikalık molalar kullandı; bir dakikalık silkelenme bile huzursuz bir grubu toparlayabilir.

Beyin molalarını ne sıklıkla yapmalıyız?

Küçük çocukların bunlara daha sık ihtiyacı var. Birçok öğretmen saate değil sınıfa bakar: dikkat düştüğünde zamanı gelmiştir.

Beyin molaları öğrenme zamanını boşa harcar mı?

Araştırmalar tersini gösteriyor: çocuklar sonrasında derse daha çok odaklanma eğiliminde, yani o dakikalar geri geliyor.