Từ nét vẽ nguệch ngoạc đến chữ cái: vẽ dẫn đến viết như thế nào

Nét vẽ nguệch ngoạc của bé hai tuổi có thể trông chẳng ra hình thù gì. Nhưng thật ra đó là bước đầu tiên trên một chặng đường dài, kết thúc khi bé tự viết được tên mình, và mỗi giai đoạn trên đường đi đều đáng được khen ngợi hơn là sửa sai.

Các giai đoạn vẽ của trẻ

Khả năng vẽ của trẻ phát triển theo một trình tự khá dễ đoán, dù mỗi bé có nhịp độ riêng:

• Vẽ nguệch ngoạc (khoảng 1 tuổi rưỡi đến 3 tuổi). Những chuyển động lớn của cả cánh tay, qua lại, vòng tròn. Niềm vui nằm ở chuyển động và những vệt nó để lại. Bé đang học rằng bàn tay mình điều khiển những gì hiện ra.
• Hình dạng (khoảng 3 đến 4 tuổi). Vòng tròn khép kín, các đường bắt đầu và dừng lại có chủ ý, và một vòng tròn với hai nét bên dưới trở thành một người. Những hình này cũng chính là những viên gạch tạo nên chữ cái.
• Tranh có câu chuyện (khoảng 4 đến 6 tuổi). Một ngôi nhà, ông mặt trời ở góc, cả nhà đứng thành hàng. Bức vẽ giờ đã có ý nghĩa, và bé rất thích kể cho bố mẹ nghe về nó.
• Chữ cái và từ (khoảng 5 đến 8 tuổi). Chữ cái bắt đầu xuất hiện trong tranh, rồi đứng riêng. Vòng tròn và đường thẳng là những viên gạch của chữ cái, nên vẽ chúng là cách luyện tập tốt.

Vì sao tô theo nét lại có ích

Viết một chữ cái là một chuỗi nhỏ các chuyển động theo đúng thứ tự: bắt đầu từ trên, đi xuống, đi ngược lên, đi ngang. Tô theo nét giúp bé luyện chuỗi chuyển động đó mà không phải nhớ hình dạng cùng lúc. Hình đã có sẵn; bé chỉ việc đi theo. Tô với các chấm bắt đầu được đánh số cho bé thấy thứ tự các nét; sau đó để bé thử viết chữ đó không có chấm, theo trí nhớ. Một nghiên cứu với học sinh lớp 1 cho thấy cách kết hợp này hiệu quả nhất, và khi viết chữ đã thành tự động, bé có thể nghĩ về điều mình muốn viết thay vì nghĩ cách viết.

Hai chi tiết quan trọng nhất:

1. Bắt đầu từ đâu. Nhiều chữ cái dễ viết hơn nếu bắt đầu từ trên. Bắt đầu từ trên thường giúp tạo hình chữ dễ hơn.
2. Thứ tự các nét. Chữ A là hai nét xiên rồi một nét ngang. Lần nào cũng viết theo cùng một thứ tự là điều giúp viết trôi chảy.

Chalk Art xử lý chuyện này thế nào

Chalk Art trước hết là một trò chơi vẽ tự do: chọn một viên phấn trong hộp và vẽ lên bảng đen hoặc lên mặt sân nhựa của sân chơi. Không có luật, không có điểm và không có đáp án sai. Với những bé đã sẵn sàng làm quen với chữ, chế độ tô nét hiện ra một hình, một chữ cái hoặc một chữ số bằng nét chấm để bé tô lên:

1. Một chấm xanh lá bắt đầu cho biết chỗ bắt đầu mỗi nét, và được đánh số khi một chữ có nhiều hơn một nét, nên thứ tự các nét hiện rõ.
2. Các chấm sáng lên khi được tô qua, nên bé thấy được mình đã đi đến đâu.
3. Một màn ăn mừng nho nhỏ khi hình được hoàn thành, và mũi tên chuyển sang chữ tiếp theo.
4. Sai cũng không sao. Vẽ ra ngoài các chấm không làm thay đổi gì, và nút hoàn tác luôn mang lại nét vừa vẽ.

Trò chơi có cả bảng chữ cái từ A đến Z, các chữ số từ 0 đến 9 và tám hình (hình tròn, hình vuông, hình tam giác, ngôi sao, trái tim, ngôi nhà, mặt trời và cầu vồng).

Gợi ý cho bố mẹ

• Hỏi, đừng đoán. “Kể cho bố mẹ nghe về bức tranh của con đi” hiệu quả hơn “Đây là con chó à?”
• Bắt đầu với tên của bé. Các chữ cái trong tên mình là những chữ bé quan tâm nhất. Hãy tô những chữ đó trước.
• Ít mà đều. Năm phút tô chữ là đủ với bé bốn tuổi. Dừng lại khi bé vẫn còn thấy vui.
• Giữ thời gian vẽ tự do. Tô chữ là công cụ, không phải mục tiêu. Phần lớn thời gian, cứ để bé vẽ bất cứ thứ gì bé thích.
• Cùng nhìn lại. Những bức vẽ đã lưu nằm trong thư viện trên thiết bị của bố mẹ. Xem lại tranh của tháng trước cho bé thấy mình đã tiến bộ nhiều thế nào.

Cả phấn thật nữa

Không gì sánh được một hộp phấn thật trên vỉa hè: khoảng “giấy vẽ” rộng mênh mông, cảm giác cầm viên phấn và niềm vui khi cơn mưa xóa sạch mọi thứ. Chalk Art là người bạn đồng hành tốt cho những ngày mưa, những chuyến đi xa và những lúc ngồi phòng chờ. Nếu trời nắng, hãy mang phấn ra ngoài.

Bước tiếp theo

Những bé thích tô chữ thường cũng thích Spell It Out, nơi bé tìm chữ cái còn thiếu trong một từ, và Dress-Up Party cho một kiểu vui chơi sáng tạo khác.