Evcilik oyunu: küçük çocuklar oyuncak evleri ve günlük rutinleri neden sever?

İki yaşındaki bir çocuğu oyuncak ayısıyla birkaç dakika izleyin; büyük ihtimalle bir yemek, bir banyo ve bir uyku vakti göreceksiniz. Ayıcık bir kaşık hayali çorba içer, yıkanır, üstü örtülür ve başı okşanır. Çocuklar kendi hikâyelerini uydurmaya başlamadan çok önce kendi günlerini yeniden oynarlar. Oyuncak ev, o günün küçük bir kopyasıdır ve her şey el altındadır.

Evcilik oyunu nasıl gelişir?

• Gerçek hareketleri taklit etmek (yaklaşık 18 ay ile 2 yaş). Çocuk boş bir bardaktan içiyormuş gibi yapar ya da oyuncak telefonu kulağına götürür. Bu oyunun merkezinde kendisi vardır.
• Bir başkasıyla oynamak (yaklaşık 2-3 yaş). Artık bakımı bebek ya da ayıcık görür: yemek yer, yıkanır, yatağına yatırılır. CDC, 30 ay civarındaki gelişim basamakları arasında “oyuncaklarla oyun kurar, örneğin bir bloğu yemekmiş gibi bebeğe yedirir” maddesini sayar.
• Küçük sahneler (yaklaşık 3-4 yaş). Hareketler art arda dizilir: akşam yemeği, sonra banyo, sonra yatak. Oyuncaklar konuşmaya başlar, sesleri de çocuk yapar.
• Hikâyeler ve roller (yaklaşık 4-5 yaş). Çocuklar sahneyi oynamadan önce planlar (“Diyelim ki Tavşan hasta”), arkadaşlarıyla sırayla rollere girer ve hiç yaşanmamış şeyler uydurur.

Çocuk doktorları evcilik oyununu sağlıklı gelişimin bir parçası sayar: dil pratiği yapmanın, duyguları denemenin ve günü anlamlandırmanın bir yolu. Kanıtları yakından inceleyen araştırmacılar daha temkinli: evcilik oyunu iyi dil ve sosyal becerilerle birlikte görülüyor, ama bu becerilere onun yol açtığını göstermek zor. Her durumda çocuklar bu oyunu kendiliğinden seçiyor ve onlarla konuşmak için doğal bir an oluyor.

Rutinler neden en sevilen hikâye?

Yemek, banyo ve uyku her gün olur, bu yüzden küçük bir çocuk bunların nasıl gittiğini bilir. Bu da onları canlandırması en kolay hikâyeler yapar; oynarken de çocuk, işleri kendisinin yönettiği nadir bir fırsat yakalar. Ayıcığı yatağa yatıran bir çocuk, kendi uyku vaktinin adımlarını öbür taraftan prova ediyordur. Pek çok ebeveyn, bir oyuncakla oynanmış bir rutinin gerçekte daha kolay geçtiğini fark eder.

Sakin ve serbest tutmak

En iyi evcilik oyuncakları kendi başlarına çok az şey yapar. Birinin onlarla oynamasını beklerler. Ekrandaki bir sürüm de aynısını yapmalı:

1. Hedef yok, puan yok. Kazanılacak bir şey yoksa acele edilecek bir şey de yoktur, yanlış yapılacak bir şey de.
2. Gerçek yerler, gerçek rutinler. Bir yatak, bir küvet, bir masa ve bir bahçe. Çocuğun evden tanıdığı şeyler.
3. Yumuşak tepkiler. Bir esneme, bir şıpırtı, bir şapırtı. Küçük etkiler, hikâyenin dümenini çocukta bırakır.
4. Sessiz sesler. Yumuşak müzik, alkış ya da tezahürat yok; böylece sakin bir ana uyar.

Little House bunu nasıl yapıyor?

Little House, ön duvarı açık ve iki yanında birer bahçe olan bir oyuncak ev. Burada beş küçük hayvan arkadaş yaşıyor: bir tavşan, bir ayı, bir kedi, bir köpek yavrusu ve bir panda.

• Bir arkadaşı istediğiniz yere taşıyın. Yatakta ya da ranzada yorganına sarılıp uyukluyor. Küvette baloncuklar yükselip patlıyor. Masada tabağında ne varsa yiyor. Bahçede salıncaklar, bir kaydırak, bir kum havuzu ve bir şişme havuz var.
• Her şey bir şey yapıyor. Lambalar, perdeler, radyo (herkes dans ediyor), buzdolabı ve fırın (masaya yemek), çamaşır makinesi, guguklu saat, elma ağacı, sulama kabı.
• Gündüz ve gece. Köşedeki güneş gündüzü geceye çeviriyor. Lambalar yanıyor ve herkes yatağına girince bir ninni çalıyor.
• Anlatmadan göstermek. Okunacak hiçbir yazı yok. Küçük bir el bir arkadaşın nasıl taşınacağını gösteriyor; arada bir de bir arkadaşın canı bir şey istiyor (yemek, banyo, şarkı, oyun ya da uyku) ve el, ona nasıl yardım edileceğini gösteriyor.

Büyükler için ipuçları

• Hikâyeyi anlatın. “Panda küvette. Su ılık mı? Şimdi bir havluya ihtiyacı var.” Böylece hikâye anlatmanın dilini örnekliyorsunuz.
• Sonra ne olacağını sorun. “Tavşan bir elma yedi. Şimdi ne yapsın?” Kararı çocuğunuz versin; yanlış cevap yok.
• Onun gününü yansıtın. Kahvaltıyı, kreşi, banyoyu ve yatağı çocuğunuzun yaşadığı sırayla canlandırın. Yeni bir uyku saati ya da yolda olan bir kardeş gibi bir değişikliği konuşmak için güzel bir yol.
• İyi geceler sahnesini erken oynayın. Herkesi yatağa yatırmak uyku vaktini konuşmak için harika bir yol, ama CDC uykudan önceki bir iki saatte ekran kullanılmamasını öneriyor. Öğleden sonra oynayın, sonra akşam aynısını gerçek bir oyuncak ayıyla gerçekten yapın.
• Gerçek oyuncaklarla da oynayın. İçine odalar çizilmiş bir ayakkabı kutusu ve birkaç peluş oyuncak, her yere götürülebilen bir oyuncak ev olur. Oyun bir başlangıç noktası, yerine geçecek bir şey değil.

Buradan sonra

Arkadaşlara bakmayı seven çocuklar, onları Dress-Up Party ile giydirmekten de çoğu zaman hoşlanır. Aynı resimli kitap görünümünde sakin bir bulmaca için Jigsaw Puzzles oyununu deneyin.