Παιχνίδι προσποίησης: γιατί τα νήπια λατρεύουν τα κουκλόσπιτα και τις καθημερινές συνήθειες

Κοίτα ένα παιδί δύο ετών με ένα αρκουδάκι για λίγα λεπτά και μάλλον θα δεις ένα γεύμα, ένα μπάνιο και έναν ύπνο. Το αρκουδάκι παίρνει μια κουταλιά «σούπα», ένα πλύσιμο, μια κουβέρτα κι ένα χάδι στο κεφάλι. Τα παιδιά ξαναπαίζουν τη δική τους μέρα πολύ πριν αρχίσουν να επινοούν δικές τους ιστορίες. Ένα κουκλόσπιτο είναι μια μικρή εκδοχή αυτής της μέρας, με όλα κοντά στο χέρι.

Πώς εξελίσσεται το παιχνίδι προσποίησης

• Μιμείται πραγματικές κινήσεις (περίπου από 18 μηνών ως 2 ετών). Το παιδί κάνει πως πίνει από ένα άδειο ποτήρι ή βάζει ένα τηλέφωνο-παιχνίδι στο αυτί του. Η προσποίηση αφορά το ίδιο.
• Παίζει με κάποιον άλλον (περίπου 2 ως 3 ετών). Τώρα τη φροντίδα την παίρνει η κούκλα ή το αρκουδάκι: τάισμα, μπάνιο, σκέπασμα. Το CDC αναφέρει το «χρησιμοποιεί αντικείμενα για να κάνει πως, όπως όταν ταΐζει μια κούκλα με ένα τουβλάκι σαν να ήταν φαγητό» ανάμεσα στα ορόσημα γύρω στους 30 μήνες.
• Μικρές σκηνές (περίπου 3 ως 4 ετών). Οι κινήσεις δένουν σε μια σειρά: βραδινό, μετά μπάνιο, μετά κρεβάτι. Τα παιχνίδια αρχίζουν να μιλάνε, και το παιδί κάνει τις φωνές.
• Ιστορίες και ρόλοι (περίπου 4 ως 5 ετών). Τα παιδιά σχεδιάζουν μια σκηνή πριν την παίξουν («Λέμε ότι το κουνελάκι είναι άρρωστο»), μοιράζουν ρόλους με τους φίλους τους και επινοούν πράγματα που δεν έγιναν ποτέ.

Οι παιδίατροι θεωρούν το παιχνίδι προσποίησης κομμάτι της υγιούς ανάπτυξης, έναν τρόπο να εξασκηθεί η γλώσσα, να δοκιμαστούν συναισθήματα και να βγει νόημα από τη μέρα. Οι ερευνητές που έχουν εξετάσει προσεκτικά τα στοιχεία είναι πιο επιφυλακτικοί: το παιχνίδι προσποίησης πάει μαζί με καλές γλωσσικές και κοινωνικές δεξιότητες, αλλά είναι δύσκολο να αποδειχθεί ότι τις προκαλεί. Όπως και να έχει, τα παιδιά το διαλέγουν μόνα τους, και είναι μια φυσική ευκαιρία να κουβεντιάσετε.

Γιατί οι συνήθειες είναι η αγαπημένη ιστορία

Το φαγητό, το μπάνιο και ο ύπνος γίνονται κάθε μέρα, οπότε ένα νήπιο ξέρει πώς πάνε. Γι’ αυτό είναι οι πιο εύκολες ιστορίες για να παιχτούν, και το παιχνίδι δίνει στο παιδί τη σπάνια ευκαιρία να είναι αυτό που κάνει κουμάντο. Ένα παιδί που βάζει το αρκουδάκι για ύπνο εξασκεί τα βήματα του δικού του ύπνου από την άλλη πλευρά. Πολλοί γονείς βλέπουν ότι μια συνήθεια που παίχτηκε πρώτα με ένα παιχνίδι κυλά πιο ομαλά όταν έρθει η αληθινή.

Ήρεμο και ελεύθερο παιχνίδι

Τα καλύτερα παιχνίδια προσποίησης κάνουν πολύ λίγα μόνα τους. Περιμένουν να τα χρησιμοποιήσεις. Μια εκδοχή σε οθόνη πρέπει να κάνει το ίδιο:

1. Χωρίς στόχο και χωρίς σκορ. Τίποτα να κερδίσεις σημαίνει τίποτα να βιαστείς και τίποτα να κάνεις λάθος.
2. Αληθινά μέρη, αληθινές συνήθειες. Ένα κρεβάτι, μια μπανιέρα, ένα τραπέζι κι ένας κήπος. Πράγματα που το παιδί αναγνωρίζει από το σπίτι.
3. Απαλές αντιδράσεις. Ένα χασμουρητό, ένα πλατς, ένα μουτς-μουτς. Τα μικρά εφέ αφήνουν το παιδί να οδηγεί την ιστορία.
4. Ήσυχοι ήχοι. Απαλή μουσική και καθόλου επευφημίες, ώστε να ταιριάζει σε μια ήρεμη στιγμή.

Πώς το κάνει το Little House

Το Little House είναι ένα κουκλόσπιτο χωρίς μπροστινό τοίχο, με κήπο σε κάθε πλευρά. Εκεί μένουν πέντε μικροί φίλοι: ένα κουνελάκι, ένα αρκουδάκι, μια γατούλα, ένα σκυλάκι και ένα πάντα.

• Πήγαινε έναν φίλο όπου θέλεις. Σε ένα κρεβάτι ή σε μια κουκέτα χώνεται κάτω από την κουβέρτα και αποκοιμιέται. Στην μπανιέρα ανεβαίνουν σαπουνόφουσκες που σκάνε. Στο τραπέζι τρώει ό,τι έχει στο πιάτο του. Στον κήπο υπάρχουν κούνιες, τσουλήθρα, αμμοδόχος και μια φουσκωτή πισινούλα.
• Όλα κάτι κάνουν. Τα φωτιστικά, οι κουρτίνες, το ραδιόφωνο (όλοι χορεύουν), το ψυγείο και ο φούρνος (φαγητό για το τραπέζι), το πλυντήριο, το ρολόι με τον κούκο, η μηλιά, το ποτιστήρι.
• Μέρα και νύχτα. Ο ήλιος στη γωνία κάνει τη μέρα νύχτα. Τα φωτιστικά ανάβουν, και όταν όλοι είναι χωμένοι στα κρεβάτια τους, ακούγεται ένα νανούρισμα.
• Το δείχνει, δεν το λέει. Δεν υπάρχουν λέξεις για διάβασμα. Ένα χεράκι δείχνει πώς μεταφέρεις έναν φίλο, και πού και πού ένας φίλος σκέφτεται κάτι που θα ήθελε (φαγητό, μπάνιο, ένα τραγούδι, παιχνίδι ή ύπνο), και το χεράκι δείχνει πώς να τον βοηθήσεις.

Συμβουλές για τους μεγάλους

• Αφηγηθείτε την ιστορία. «Το πάντα είναι στην μπανιέρα. Είναι ζεστό το νερό; Τώρα θέλει μια πετσέτα.» Έτσι του δείχνετε πώς ακούγεται η γλώσσα της αφήγησης.
• Ρωτήστε τι γίνεται μετά. «Το κουνελάκι έφαγε ένα μήλο. Τι να κάνει τώρα;» Αφήστε το παιδί να αποφασίσει· δεν υπάρχει λάθος απάντηση.
• Καθρεφτίστε τη δική του μέρα. Παίξτε πρωινό, παιδικό σταθμό, μπάνιο και ύπνο με τη σειρά που τα κάνει το παιδί σας. Είναι ωραίος τρόπος να μιλήσετε για μια αλλαγή, όπως μια νέα ώρα ύπνου ή ένα νέο μωρό στο σπίτι.
• Παίξτε νωρίς τη σκηνή της καληνύχτας. Το να βάλετε όλους για ύπνο είναι υπέροχος τρόπος να μιλήσετε για τον ύπνο, αλλά το CDC προτείνει καθόλου οθόνες μία με δύο ώρες πριν κοιμηθεί το παιδί. Παίξτε την το απόγευμα, και μετά κάντε το στ’ αλήθεια με ένα αληθινό αρκουδάκι.
• Φέρτε και αληθινά παιχνίδια. Ένα κουτί παπουτσιών με δωμάτια ζωγραφισμένα μέσα και μερικά λούτρινα γίνεται ένα κουκλόσπιτο που πάει παντού. Το παιχνίδι είναι αφετηρία, όχι αντικατάσταση.

Τι ακολουθεί

Τα παιδιά που αγαπούν να φροντίζουν τους φίλους συχνά χαίρονται να τους ντύνουν και στο Dress-Up Party. Για ένα ήρεμο παζλ με την ίδια όψη παιδικού βιβλίου, δοκιμάστε το Jigsaw Puzzles.