การเล่นบทบาทสมมติ: ทำไมเด็กเล็กถึงรักบ้านตุ๊กตาและกิจวัตรประจำวัน

ลองนั่งดูเด็กสองขวบเล่นกับตุ๊กตาหมีสักสองสามนาที คุณน่าจะได้เห็นมื้ออาหาร การอาบน้ำ และการเข้านอน น้องหมีได้กินซุปสมมติทีละช้อน ได้อาบน้ำ ได้ห่มผ้า และได้รับการลูบหัว เด็ก ๆ เล่นซ้ำวันของตัวเองมานานก่อนจะแต่งเรื่องขึ้นเองได้ บ้านตุ๊กตาก็คือวันหนึ่งวันนั้นในแบบย่อส่วน ที่ทุกอย่างอยู่ใกล้มือ

การเล่นบทบาทสมมติเติบโตอย่างไร

• เลียนแบบการกระทำจริง (ประมาณ 18 เดือนถึง 2 ขวบ) ลูกทำท่าดื่มจากแก้วเปล่า หรือถือโทรศัพท์ของเล่นแนบหู การสมมติยังเป็นเรื่องของตัวเอง
• เล่นกับคนอื่น (ประมาณ 2 ถึง 3 ขวบ) ตุ๊กตาหรือน้องหมีเริ่มเป็นฝ่ายได้รับการดูแล ได้กินข้าว ได้อาบน้ำ ได้ห่มผ้านอน CDC จัดให้การ “ใช้สิ่งของเล่นสมมติ เช่น ป้อนบล็อกให้ตุ๊กตาเหมือนเป็นอาหาร” เป็นหนึ่งในพัฒนาการตามวัยช่วงประมาณ 30 เดือน
• ฉากเล็ก ๆ (ประมาณ 3 ถึง 4 ขวบ) การกระทำเริ่มต่อกันเป็นลำดับ กินข้าวเย็น แล้วอาบน้ำ แล้วเข้านอน ของเล่นเริ่มพูดได้ โดยลูกเป็นคนพากย์เสียง
• เรื่องราวและบทบาท (ประมาณ 4 ถึง 5 ขวบ) เด็ก ๆ วางแผนฉากก่อนเล่น (“สมมติว่ากระต่ายไม่สบายนะ”) ผลัดกันรับบทกับเพื่อน และคิดเรื่องที่ไม่เคยเกิดขึ้นจริงขึ้นมาเอง

กุมารแพทย์มองว่าการเล่นบทบาทสมมติเป็นส่วนหนึ่งของพัฒนาการที่ดี เป็นวิธีฝึกภาษา ลองรู้จักความรู้สึก และทำความเข้าใจกับวันหนึ่ง ๆ ส่วนนักวิจัยที่ศึกษาหลักฐานอย่างละเอียดจะระมัดระวังกว่า คือการเล่นบทบาทสมมติมักมาคู่กับทักษะภาษาและทักษะทางสังคมที่ดี แต่ยากที่จะพิสูจน์ว่ามันเป็นสาเหตุ ไม่ว่าอย่างไร เด็ก ๆ ก็เลือกเล่นแบบนี้เอง และเป็นช่วงเวลาที่เหมาะจะได้คุยกับลูกอย่างเป็นธรรมชาติ

ทำไมกิจวัตรประจำวันถึงเป็นเรื่องโปรด

มื้ออาหาร การอาบน้ำ และการเข้านอนเกิดขึ้นทุกวัน เด็กเล็กจึงรู้ว่ามันดำเนินไปอย่างไร ทำให้เป็นเรื่องที่เล่นตามได้ง่ายที่สุด และการเล่นก็ให้โอกาสที่หาได้ยากที่ลูกจะได้เป็นคนคุมเรื่อง เด็กที่พาน้องหมีเข้านอนกำลังฝึกขั้นตอนก่อนนอนของตัวเองจากอีกฝั่งหนึ่ง คุณพ่อคุณแม่หลายคนพบว่ากิจวัตรที่ได้ลองเล่นกับของเล่นมาก่อน มักราบรื่นขึ้นเมื่อทำจริง

ทำให้การเล่นสงบและอิสระ

ของเล่นบทบาทสมมติที่ดีที่สุดแทบไม่ทำอะไรเองเลย มันรอให้ถูกเล่น เกมบนหน้าจอก็ควรเป็นแบบเดียวกัน:

1. ไม่มีเป้าหมาย ไม่มีคะแนน ไม่มีอะไรต้องชนะ ก็ไม่มีอะไรต้องรีบ และไม่มีอะไรผิด
2. สถานที่จริง กิจวัตรจริง เตียง อ่างอาบน้ำ โต๊ะ และสวน สิ่งที่ลูกเห็นอยู่ที่บ้าน
3. ปฏิกิริยาเบา ๆ หาว จ๋อมแจ๋ม งั่ม ๆ ผลเล็ก ๆ แบบนี้ทำให้ลูกยังเป็นคนคุมเรื่อง
4. เสียงเบา ๆ ดนตรีนุ่ม ๆ ไม่มีเสียงเชียร์ จึงเหมาะกับช่วงเวลาสงบ ๆ

Little House ทำอย่างไร

Little House เป็นบ้านตุ๊กตาที่เปิดผนังด้านหน้าออก และมีสวนอยู่สองข้าง เพื่อนสัตว์ตัวน้อยห้าตัวอาศัยอยู่ที่นี่ คือ กระต่าย หมี แมว ลูกหมา และแพนด้า

• อุ้มเพื่อนไปไหนก็ได้ บนเตียงหรือเตียงสองชั้นเพื่อนจะซุกตัวหลับปุ๋ย ในอ่างอาบน้ำมีฟองสบู่ลอยขึ้นไปแล้วแตกเปาะ ที่โต๊ะเพื่อนจะกินสิ่งที่อยู่ในจาน ในสวนมีชิงช้า สไลเดอร์ กระบะทราย และสระน้ำเป่าลม
• ทุกอย่างทำอะไรได้สักอย่าง โคมไฟ ผ้าม่าน วิทยุ (ทุกคนลุกขึ้นเต้น) ตู้เย็นกับเตาอบ (อาหารไปที่โต๊ะ) เครื่องซักผ้า นาฬิกานกกาเหว่า ต้นแอปเปิล บัวรดน้ำ
• กลางวันและกลางคืน ดวงอาทิตย์ที่มุมจอเปลี่ยนกลางวันเป็นกลางคืน โคมไฟสว่างขึ้น และเมื่อทุกคนนอนห่มผ้าบนเตียงเรียบร้อย เพลงกล่อมเด็กก็ดังขึ้น
• แสดงให้ดู ไม่ต้องอ่าน ไม่มีตัวหนังสือให้อ่าน มือเล็ก ๆ สาธิตวิธีอุ้มเพื่อน และบางครั้งเพื่อนก็นึกอยากได้อะไรบางอย่าง (อาหาร อาบน้ำ เพลง เล่นเกม หรือเข้านอน) มือเล็ก ๆ ก็จะบอกวิธีช่วย

เคล็ดลับสำหรับคุณพ่อคุณแม่

• เล่าเรื่องไปด้วย “แพนด้าอาบน้ำอยู่ น้ำอุ่นไหมนะ? ทีนี้ต้องใช้ผ้าเช็ดตัวแล้ว” คุณกำลังเป็นแบบอย่างของภาษาในการเล่าเรื่อง
• ถามว่าจะเกิดอะไรต่อ “กระต่ายกินแอปเปิลแล้ว ทีนี้จะทำอะไรดี?” ให้ลูกเป็นคนตัดสินใจ ไม่มีคำตอบที่ผิด
• เล่นตามวันของลูกเอง เล่นเป็นกินข้าวเช้า ไปเนิร์สเซอรี่ อาบน้ำ และเข้านอน ตามลำดับที่ลูกทำจริง เป็นวิธีดี ๆ ที่จะคุยเรื่องการเปลี่ยนแปลง เช่น เวลานอนใหม่ หรือน้องคนใหม่
• เล่นฉากราตรีสวัสดิ์แต่หัววัน การพาทุกคนเข้านอนเป็นวิธีน่ารัก ๆ ที่จะคุยเรื่องเวลาเข้านอน แต่ CDC แนะนำให้งดหน้าจอหนึ่งถึงสองชั่วโมงก่อนนอน เล่นตอนบ่าย แล้วค่อยทำจริงกับตุ๊กตาหมีตัวจริง
• เล่นกับของเล่นจริงด้วย กล่องรองเท้าที่วาดห้องไว้ข้างในกับตุ๊กตานุ่มนิ่มสักสองสามตัว ก็กลายเป็นบ้านตุ๊กตาที่พกไปไหนก็ได้ เกมเป็นจุดเริ่มต้น ไม่ใช่สิ่งทดแทน

เล่นอะไรต่อดี

เด็กที่ชอบดูแลเพื่อน ๆ มักจะสนุกกับการแต่งตัวให้เพื่อนใน Dress-Up Party ด้วย ถ้าอยากได้จิ๊กซอว์สบาย ๆ ที่มีลายเส้นแบบหนังสือนิทานเหมือนกัน ลองเล่น Jigsaw Puzzles