Zabawa w udawanie: dlaczego maluchy kochają domki dla lalek i codzienne rytuały

Popatrz przez kilka minut na dwulatka z pluszowym misiem, a najpewniej zobaczysz posiłek, kąpiel i usypianie. Miś dostaje łyżkę udawanej zupy, mycie, kocyk i pogłaskanie po głowie. Dzieci odgrywają swój własny dzień na długo, zanim zaczną wymyślać własne historie. Domek dla lalek to taki dzień w miniaturze, w którym wszystko jest na wyciągnięcie ręki.

Jak rozwija się zabawa w udawanie

• Naśladowanie prawdziwych czynności (mniej więcej od 18 miesięcy do 2 lat). Dziecko udaje, że pije z pustego kubka, albo przykłada do ucha zabawkowy telefon. W tej zabawie chodzi o nie samo.
• Zabawa z kimś innym (mniej więcej od 2 do 3 lat). Teraz opiekę dostaje lalka albo miś: karmienie, kąpiel, przykrycie kołderką. CDC wśród umiejętności typowych dla około 30 miesięcy wymienia to, że dziecko „udaje, używając przedmiotów, na przykład karmi lalkę klockiem, jakby to było jedzenie”.
• Małe scenki (mniej więcej od 3 do 4 lat). Czynności łączą się w ciąg: kolacja, potem kąpiel, potem łóżko. Zabawki zaczynają mówić, a dziecko podkłada im głosy.
• Historie i role (mniej więcej od 4 do 5 lat). Dzieci planują scenkę, zanim ją odegrają („Udawajmy, że króliczek jest chory”), zamieniają się rolami z kolegami i wymyślają rzeczy, które nigdy się nie wydarzyły.

Pediatrzy uważają zabawę w udawanie za część zdrowego rozwoju: to okazja, żeby ćwiczyć mowę, oswajać emocje i poukładać sobie wydarzenia dnia. Badacze, którzy dokładnie przyjrzeli się dowodom, są ostrożniejsi: zabawa w udawanie idzie w parze z dobrymi umiejętnościami językowymi i społecznymi, ale trudno wykazać, że to ona je wywołuje. Tak czy inaczej dzieci same ją wybierają, a to naturalny moment, żeby z nimi porozmawiać.

Dlaczego codzienne rytuały to ulubiona historia

Posiłki, kąpiel i pójście spać zdarzają się każdego dnia, więc maluch wie, jak przebiegają. Dlatego najłatwiej je odegrać, a zabawa daje dziecku rzadką okazję, żeby to ono rządziło. Dziecko, które kładzie misia spać, ćwiczy kolejne kroki własnego wieczoru, tyle że z drugiej strony. Wielu rodziców zauważa, że rytuał przećwiczony z zabawką idzie potem gładziej naprawdę.

Jak zadbać o spokojną, swobodną zabawę

Najlepsze zabawki do udawania same z siebie robią niewiele. Czekają, aż ktoś się nimi zajmie. Wersja na ekranie powinna działać tak samo:

1. Bez celu i bez punktów. Skoro nie ma czego wygrać, nie ma też pośpiechu ani niczego, co można zrobić źle.
2. Prawdziwe miejsca, prawdziwe rytuały. Łóżko, wanna, stół i ogród. Rzeczy, które dziecko zna z domu.
3. Łagodne reakcje. Ziewnięcie, plusk, mlaśnięcie. Drobne efekty sprawiają, że to dziecko prowadzi historię.
4. Ciche dźwięki. Delikatna muzyka i żadnych wiwatów, żeby pasowało do spokojnej chwili.

Jak to wygląda w Little House

Little House to domek dla lalek bez przedniej ściany, z ogrodem po obu stronach. Mieszka w nim pięciu małych zwierzęcych przyjaciół: króliczek, miś, kotek, piesek i panda.

• Przyjaciela można zanieść wszędzie. W łóżku albo na piętrowym łóżku przytula się do poduszki i zasypia. W wannie w górę lecą bańki, które pękają. Przy stole zjada to, co ma na talerzu. W ogrodzie są huśtawki, zjeżdżalnia, piaskownica i brodzik.
• Wszystko coś robi. Lampy, zasłony, radio (wszyscy tańczą), lodówka i piekarnik (jedzenie na stół), pralka, zegar z kukułką, jabłonka, konewka.
• Dzień i noc. Słońce w rogu zamienia dzień w noc. Zapalają się lampy, a kiedy wszyscy leżą już w łóżkach, rozbrzmiewa kołysanka.
• Pokazane, nie opisane. Nie ma tu nic do czytania. Mała rączka pokazuje, jak przenieść przyjaciela, a od czasu do czasu któryś z przyjaciół ma ochotę na coś (jedzenie, kąpiel, piosenkę, zabawę albo sen) i rączka pokazuje, jak mu pomóc.

Wskazówki dla dorosłych

• Opowiadaj, co się dzieje. „Panda jest w wannie. Czy woda jest ciepła? Teraz potrzebny jej ręcznik”. W ten sposób pokazujesz, jak brzmi opowiadanie historii.
• Pytaj, co będzie dalej. „Króliczek zjadł jabłko. Co teraz zrobi?”. Niech zdecyduje dziecko; nie ma złej odpowiedzi.
• Odtwarzajcie jego dzień. Odegrajcie śniadanie, żłobek, kąpiel i łóżko w takiej kolejności, w jakiej robi to dziecko. To dobry sposób, żeby porozmawiać o zmianie, na przykład o nowej porze snu albo o rodzeństwie w drodze.
• Scenę na dobranoc grajcie wcześniej. Układanie wszystkich do snu to piękny pretekst do rozmowy o zasypianiu, ale CDC radzi, żeby na godzinę lub dwie przed snem nie korzystać z ekranów. Zagrajcie po południu, a wieczorem zróbcie to naprawdę, z prawdziwym misiem.
• Dołączcie prawdziwe zabawki. Pudełko po butach z narysowanymi w środku pokojami i kilka pluszaków to domek dla lalek, który można zabrać wszędzie. Gra to punkt wyjścia, a nie zamiennik.

Co dalej

Dzieci, które lubią opiekować się przyjaciółmi, często chętnie przebierają ich w Dress-Up Party. Jeśli szukasz spokojnej układanki w tym samym książeczkowym stylu, spróbujcie Jigsaw Puzzles.