2-3 yaşta yaratıcı oyun: giydirme oyunları neden önemli?

Bir grup anne babaya çocukları için ne istediklerini sorun; “yaratıcı olsun” cevabı ilk sıralarda gelir. İki yaşında yaratıcılığın neye benzediğini sorduğunuzda ise herkes susar. Başyapıt bir resim yapmak değildir. Kafasına tencere geçirip “Ben itfaiyeciyim!” demektir.

İki yaşında yaratıcılık ne demek?

Bu yaşta yaratıcılık çoğunlukla iki şeydir:

1. Kendi seçimini yapmak. Doğru seçimi değil, annesinin yapacağı seçimi değil. Kendi seçimini. Her seferinde mavi bardak yerine sarıyı seçen iki yaşındaki bir çocuk, tam da bu kası çalıştırıyordur.
2. Normalde bir araya gelmeyen şeyleri birleştirmek. Tencere artı kafa. Ayı artı güneş gözlüğü. Çay partisinde bir dinozor. Hayal gücü böyle başlar: iki fikri aynı anda akılda tutmak ve bu uyumsuzluktan keyif almak.

İkisinin de serpilmesi için tek bir koşul var: yanlış cevap olmaması. Bir işin doğru bir yapılış şekli olduğu anda çocuk artık yaratmaz; sizin ne istediğinizi tahmin etmeye çalışır. Şekil eşleştirme kutusu gibi bazı oyuncakların tek bir doğru cevabı vardır ve başka beceriler için bu gayet yerindedir. Yaratıcı oyun ise yanlış cevabı olmayan seçimler ister.

Giydirme neden biçilmiş kaftan?

Bir karakteri giydirmenin yanlış cevabı hiçbir zaman yoktur. Plajda silindir şapka ve parmak arası terlik giymiş bir tavşan hata değildir; olsa olsa sıradan bir gündür. Her kombinasyon olur, her biri bir tepki doğurur ve hikâyeyi yazan çocuktur. Kostüm sandıklarının kreşlerin vazgeçilmezi olması boşuna değil.

Dijital hâlinin gerçek sandığa göre bir üstünlüğü var: değişiklikler anında olur ve sınırı yoktur. Uğraştıran düğmeler, bebeğe olmayan kıyafetler, öbür ayakkabı için on dakikalık arama yok.

Dress-Up Party bu yaş için nasıl tasarlandı?

Dress-Up Party, iki yaşındaki bir çocuğun tam anlamıyla ustalaştığı tek hareket üzerine kurulu: dokunmak.

• Kıyafetlerle uyumlu bir arkadaş. Ortada bir ayı, tavşan, kedi, köpek yavrusu, kurbağa ya da panda durur; giydiği her şeyle aynı yumuşak, resimli kitap tarzında çizilmiştir. Kollar kollara, yağmur çizmeleri ayaklara geçer, taç kulakların arasına oturur. Hiçbir şey yapıştırılmış gibi durmaz; kıyafet gerçek bir kıyafet gibi görünür.
• Yazı yok, resim var. Alttaki gardırop çekmecesinde büyük resimler var: arkadaşlar, şapkalar, gözlükler, kıyafetler, ayakkabılar, oyuncaklar ve mekânlar. Bir resme bir kez dokunmak yeter. Doğrudan arkadaşa da dokunabilirsiniz: şapka için başına, kıyafet için karnına, ayakkabı için ayaklarına.
• Sürükleme yok, menü yok. İki yaşında sürüklemek dokunmaktan çok daha zordur; bu yüzden her değişiklik, büyük bir şeye tek bir dokunuşla olur.
• Boya kapları. Bir kaba tek dokunuş, gardıropta o an ne görünüyorsa onu ya da arkadaşın tüylerini yeniden boyar. Sarı yağmurluklu mavi bir ayı serbest, hatta teşvik ediliyor.
• Tepki veren bir arkadaş. Her yeni şeyde gözlerini kırpıştırır, şaşırır, kocaman gülümser; çocuk da seçiminin bir karşılığı olduğunu görür.
• Dokunulacak şeylerle dolu mekânlar. Altı mekân var: park, plaj, yatak odası, tiyatro sahnesi, karlı bir yer ve uzay. Her birinde dokunulacak bir şey bulunur: yan yan kaçan bir yengeç, yanan bir lamba, havalanan bir roket.
• Kendiliğinden gelen bir son. Müzik düğmesi ışıklı, şarkılı kısa bir dans partisi başlatır; fotoğraf makinesi de Royal Bunny ya da Magic Frog gibi bir isimle polaroid çeker. Çocuklar fotoğrafın final olduğunu çabucak öğrenir; bu da oyunu bırakmayı kolaylaştırır.
• Karar vermek yerine ne çıkacağını görmek isteyen çocuklar için bir de zar düğmesi var: sürpriz bir kıyafet seçer.

Bir sohbet gibi oynamak

Bu oyun iki kişiyle daha güzel. İşe yarayan birkaç yaklaşım:

• Yönlendirmeyin, sorun. “Güneş şapkasını tak” yerine “Tavşan plaja ne giysin?”
• Her şeyin adını söyleyin. Şapka, çizme, tütü, şemsiye, karlı, sahne. Boyarken renklerin adını söyleyin. Giydirme oyunu, kelime dağarcığını büyütmenin en kolay yollarından biri.
• Kombinasyonu fark edin. “Taç ve terlik! Tavşan plaj kraliçesi mi?” Böylece hayali oyunun nasıl oynandığını ona siz göstermiş olursunuz.
• Fotoğrafı o çeksin. Fotoğrafın ismi işin en komik kısmı; onu tuhaf bir sesle okuyun.

Ne değildir?

Bu bir resim uygulaması değil, öyle olmaya da çalışmıyor. Boya kapları her parçaya yeni bir renk verir ama burada boş bir tuval ya da serbest çizim yok. Bu yaşta, yanlış cevabı olmayan birkaç seçenek tam kıvamında bir özgürlük sunar. Karalama ve çizim için Chalk Art oyununu deneyin.

Buradan sonra

Çocuğunuz kıyafetle ilgili size hikâyeler anlatmaya başladıysa (“Tavşan partiye gidiyor, sonra yağmur yağacak”), biraz hikâyesi olan oyunlara hazır demektir. Dört yaş civarından itibaren uygun olan Tiny Town, çocukların bir köyde dolaşıp hediye dağıtmasını sağlıyor; zaten bütün mesele de hikâye.