Creatief spelen met 2 tot 3 jaar: waarom aankleedspelletjes zo waardevol zijn

Vraag een groep ouders wat ze voor hun peuter willen, en ‘creatief’ valt al snel. Vraag hoe creativiteit eruitziet bij een tweejarige, en het wordt stil. Het gaat niet om een meesterwerk schilderen. Het gaat om een pan op je hoofd zetten en verkondigen dat je brandweerman bent.

Wat creativiteit is voor een tweejarige

Op deze leeftijd draait creativiteit vooral om twee dingen:

1. Een keuze maken die van jou is. Niet de goede keuze, niet de keuze die mama zou maken. De jouwe. Een tweejarige die elke keer de gele beker kiest in plaats van de blauwe, traint die spier.
2. Dingen combineren die normaal niet bij elkaar horen. Pan plus hoofd. Beer plus zonnebril. Dinosaurus op een theekransje. Dit is het begin van verbeelding: twee ideeën tegelijk vasthouden en genieten van de botsing.

Om tot bloei te komen, hebben ze allebei één ding nodig: geen fout antwoord. Zodra iets op een bepaalde manier moet, is het kind niet meer aan het creëren, maar aan het raden wat jij wilt. Sommig speelgoed heeft één goed antwoord, zoals een vormenstoof, en dat is prima voor andere vaardigheden. Creatief spel heeft keuzes zonder fout antwoord nodig.

Waarom verkleden ideaal is

Bij het aankleden van een figuurtje kan nooit iets fout zijn. Een konijn met een hoge hoed en slippers op het strand is geen vergissing; het is gewoon een doordeweekse dinsdag. Elke combinatie werkt, elke combinatie krijgt een reactie, en het kind is de bedenker. Daarom staat er op elk kinderdagverblijf een verkleedkist.

De digitale versie heeft één voordeel boven de echte kist: alles verandert meteen, en zo vaak als je wilt. Geen gepriegel met knoopjes, geen kleren die de pop niet passen, geen tien minuten zoeken naar die andere schoen.

Hoe Dress-Up Party voor deze leeftijd is gemaakt

Dress-Up Party draait om het enige gebaar dat een tweejarige al helemaal beheerst: tikken.

• Een vriendje waar de kleren op passen. Een beer, konijn, kat, puppy, kikker of panda staat in het midden, getekend in dezelfde zachte prentenboekstijl als alles wat hij draagt. Mouwen zitten om de armen, laarzen aan de voeten, een kroon tussen de oren. Niets ziet eruit alsof het erop geplakt is, dus het oogt als een echte outfit.
• Plaatjes, geen woorden. In een kledinglade onderaan staan grote plaatjes: vriendjes, hoeden, brillen, kleren, schoenen, speelgoed en plekken. Eén tik op een plaatje en het zit erop. Op het vriendje tikken werkt ook: het hoofd voor een hoed, de buik voor kleren, de voeten voor schoenen.
• Geen slepen, geen menu’s. Slepen is voor een tweejarige veel moeilijker dan tikken, dus elke verandering is één tik op iets groots.
• Verfpotjes. Eén tik op een potje geeft alles wat in de lade staat een nieuwe kleur, of de vacht van het vriendje. Een blauwe beer in een gele regenjas mag, en is zelfs van harte aanbevolen.
• Een vriendje dat reageert. Het knippert met de ogen, slaakt een verbaasd kreetje en grijnst bij alles wat nieuw is, zodat het kind ziet dat zijn keuze echt iets uitmaakt.
• Plekken met dingen om op te tikken. Zes plekken, het park, het strand, een slaapkamer, een theaterpodium, de sneeuw en de ruimte, elk met iets om op te drukken: een krab die wegschiet, een lamp die aangaat, een raket die opstijgt.
• Een natuurlijk einde. De muziekknop start een kort dansfeestje met lichtjes en een liedje, en de camera maakt een polaroid met een naam als Royal Bunny of Magic Frog. Kinderen leren snel dat de foto de finale is, en dat maakt stoppen makkelijk.
• Een dobbelsteenknop maakt een verrassingsoutfit, voor het kind dat liever ziet wat er gebeurt dan zelf kiest.

Speel het als een gesprek

Het spel is het leukst met z’n tweeën. Een paar dingen die goed werken:

• Vraag, stuur niet. ‘Wat moet Konijn aan naar het strand?’ in plaats van ‘Doe de zonnehoed op.’
• Benoem alles. Hoed, laarzen, tutu, paraplu, sneeuw, podium. Benoem de kleuren terwijl ze verven. Verkleden is een woordenschatmachine.
• Reageer op de combinatie. ‘Een kroon én slippers! Is Konijn een strandkoningin?’ Zo doe je fantasiespel voor.
• Laat je kind de foto maken. De naam van de polaroid is de clou; lees hem voor met een gek stemmetje.

Wat het niet is

Het is geen teken-app, en dat wil het ook niet zijn. Met de verfpotjes geef je elk stuk een nieuwe kleur, maar er is geen leeg canvas en geen vrij tekenen. Een handvol keuzes zonder fout antwoord is op deze leeftijd een prettige vorm van vrijheid. Om te krabbelen en te tekenen kun je Chalk Art proberen.

Hoe nu verder?

Als je kind je verhalen gaat vertellen over de outfit (‘Konijn gaat naar een feestje en dan gaat het regenen’), is het klaar voor spelletjes met een verhaaltje. In Tiny Town, vanaf ongeveer vier jaar, lopen ze door een dorpje om cadeautjes te bezorgen, en draait alles om het verhaal.