ดนตรีสำหรับเด็กเล็กและเด็กอนุบาล: จังหวะ การร้องเพลง และการฟังที่บ้าน
คุณไม่จำเป็นต้องเล่นเครื่องดนตรีเป็น ก็ให้ดนตรีกับลูกได้ ร้องเพลงในรถ ตบมือตามเพลง เอาช้อนเคาะหม้อ นี่แหละคือจุดเริ่มต้นของเด็กที่รักดนตรี คู่มือนี้รวบรวมวิธีง่าย ๆ ในชีวิตประจำวันที่จะทำให้ดนตรีเป็นส่วนหนึ่งของวันของเด็กเล็ก
ทำไมต้องดนตรี
ดนตรีเป็นความสุขในตัวมันเอง และเป็นหนึ่งในสิ่งแรก ๆ ที่ครอบครัวได้แบ่งปันกัน งานวิจัยยังพบความเชื่อมโยงเล็ก ๆ ระหว่างดนตรีกับภาษาในวัยเด็ก การฝึกดนตรีช่วยให้เด็กได้ยินเสียงต่าง ๆ ในคำได้ดีขึ้นเล็กน้อย ซึ่งเป็นพื้นฐานของการอ่าน และในงานวิจัยเล็ก ๆ ชิ้นหนึ่ง เด็กที่ฟังจังหวะได้ดีกว่ามักเก่งไวยากรณ์มากกว่าด้วย หลักฐานยังมีไม่มากนัก จึงควรระวังใครก็ตามที่สัญญาว่าดนตรีจะทำให้เด็ก “ฉลาดขึ้น” เหตุผลที่ดีที่สุดที่จะเล่นดนตรีกับลูกคือมันสนุก และคุณได้ทำมันไปด้วยกัน
เคาะจังหวะ
จังหวะคือจุดเริ่มต้น เพราะเด็กเล็กรู้สึกถึงมันได้ด้วยทั้งตัว
- ตบมือตาม เพลงที่คุณทั้งคู่รู้จัก แล้วเปลี่ยนเป็นกระทืบเท้า แล้วตบเข่า
- ตบมือตามพยางค์ของคำ “จะ-ระ-เข้” ตบสามที “มะ-ละ-กอ” ก็สามที “แมว” ตบทีเดียว เป็นเกมที่ช่วยปูพื้นการอ่านได้ดีมากด้วย
- เดินมาร์ชตามเพลง แล้วหยุดเมื่อเพลงหยุด
สูงและต่ำ เร็วและช้า ดังและเบา
คู่ตรงข้ามเหล่านี้คือแนวคิดแรก ๆ ของดนตรี
- สูงและต่ำ ร้องเสียงสูงแล้วเอื้อมมือขึ้น ร้องเสียงต่ำแล้วย่อตัวลง
- เร็วและช้า เปิดเพลงเร็ว แล้วเปิดช้า แล้วขยับตัวให้เข้ากัน
- ดังและเบา เสียงสิงโตคำราม แล้วเสียงหนูร้องจี๊ด บนกลองใบเดียวกัน
ร้องเพลงด้วยกัน
เพลงง่าย ๆ ที่มีท่าทางประกอบเหมาะมากกับเด็กเล็ก ลองเล่นเกมเสียงสะท้อน: คุณร้องท่อนสั้น ๆ แล้วให้ลูกร้องตาม ไม่ต้องกังวลเรื่องเสียงของตัวเอง เด็กสนใจว่าคุณร้องเพลงให้เขาฟัง ไม่ได้สนใจว่าร้องเพราะแค่ไหน คู่มือ สอนเด็กเล็กเล่นทำนองเพลง ของเรามีไอเดียเพิ่มเติมสำหรับการหัดทำนองเพลง
ฟังเสียงของโลก
เปิดเพลงจากหลาย ๆ ประเทศ แล้วชวนคุย: “เพลงนี้ฟังแล้วมีความสุขหรือเศร้า? เร็วหรือช้า? หนูได้ยินเสียงเครื่องดนตรีอะไรบ้าง?” การฟังเป็นทักษะ และจะเติบโตเมื่อได้ฝึก
ทำเครื่องดนตรีเอง
หม้อกับทัพพีไม้ กล่องที่ขึงหนังยาง ขวดใส่ข้าวสาร เครื่องดนตรีทำเองเหมาะมากสำหรับการเคาะจังหวะ คีย์บอร์ดเล็ก ๆ หรือเกม Melody Maker ของเรา ช่วยให้เด็กโตหน่อยได้ค้นพบทำนองเพลงแรกของตัวเอง
ตามวัย
- 2 ถึง 3 ขวบ: เพลงที่มีท่าทางประกอบ ตบมือตามเพลง ลูกเขย่าและกลอง
- 4 ถึง 5 ขวบ: เคาะจังหวะให้สม่ำเสมอ เสียงสูงและต่ำ ร้องเพลงง่าย ๆ ให้ตรงคีย์
- 6 ถึง 7 ขวบ: รูปแบบจังหวะ ทำนองแรกบนคีย์บอร์ด ฟังดนตรีจากทั่วโลก
ดนตรีเป็นหนึ่งในทักษะที่โรงเรียนแทบไม่มีเวลาสอนตั้งแต่เนิ่น ๆ และเป็นหนึ่งในโปรแกรมที่เรากำลังสร้างบน Tiny Hands Learn ต่อจากการอ่านและตัวเลข ฟรีสำหรับทุกครอบครัว
แหล่งอ้างอิง
- Gordon, Fehd and McCandliss, Frontiers in Psychology — Does Music Training Enhance Literacy Skills? A Meta-Analysis (2015)
- Gordon et al., Developmental Science — Musical rhythm discrimination explains individual differences in grammar skills in children (2015)
