Γιατί τα νήπια λατρεύουν να χτυπάνε το πληκτρολόγιο (και ένα δωρεάν παιχνίδι που το κάνει ασφαλές)

Αν έχεις laptop και ένα παιδί ενός έτους, ξέρεις ήδη τη σκηνή. Κάθεσαι να δουλέψεις, και ένας μικρός άνθρωπος εμφανίζεται δίπλα στον αγκώνα σου με μία και μόνη αποστολή: να πατήσει όλα τα πλήκτρα, όσο πιο γρήγορα γίνεται, κοιτώντας το πρόσωπό σου για να δει την αντίδρασή σου. Τα παράθυρα κλείνουν. Τα email στέλνονται μόνα τους. Κάπως, η οθόνη έχει γυρίσει ανάποδα.

Αυτός ο οδηγός εξηγεί γιατί συμβαίνει αυτό, γιατί αξίζει να το ενθαρρύνεις αντί να το πολεμάς, και πώς να του δώσεις μια ασφαλή διέξοδο με ένα παιχνίδι πληκτρολογίου.

Γιατί το πληκτρολόγιο είναι ακαταμάχητο

Το πληκτρολόγιο είναι το τέλειο παιχνίδι για το στάδιο ανάπτυξης ενός νηπίου, που σε γενικές γραμμές λέγεται «κάνω κάτι, και ο κόσμος μού απαντάει με κάτι». Κάθε πλήκτρο κάνει ένα κλικ κάτω από το δάχτυλο, και σε έναν αληθινό υπολογιστή κάθε πλήκτρο κάνει κάτι ορατό. Είναι η αιτία και το αποτέλεσμα στην πιο καθαρή μορφή τους, και από τους δέκα μήνες περίπου μέχρι τα τρία χρόνια, είναι μεγάλο κομμάτι του τρόπου που μαθαίνουν τα νήπια.

Και επιπλέον είναι το δικό σου πληκτρολόγιο. Τα νήπια μιμούνται ό,τι κάνουν οι μεγάλοι που αγαπούν. Αν γράφεις όλη μέρα στον υπολογιστή, το πληκτρολόγιο είναι το πιο σημαντικό αντικείμενο του σπιτιού, και το να βάλουν κι αυτά τα χέρια τους πάνω του είναι ένας τρόπος να συμμετέχουν.

Τι μαθαίνουν στην πράξη

Περισσότερα απ’ όσα θα φανταζόσουν, αν το πληκτρολόγιο έχει την άδεια να απαντάει.

• Αιτία και αποτέλεσμα. Το βασικό μάθημα. «Αυτό το έκανε το δάχτυλό μου.» Είναι από τις πρώτες ιδέες πάνω στις οποίες χτίζουν τα παιδιά καθώς καταλαβαίνουν πώς λειτουργεί ο κόσμος.
• Λεπτή κινητικότητα. Το να πατήσεις ένα πλήκτρο αντί για μια χούφτα πλήκτρα θέλει πραγματική δεξιότητα. Δες ένα παιδί δύο ετών να περνάει μέσα σε λίγες εβδομάδες από τις παλάμες σε ένα μόνο δαχτυλάκι.
• Προσοχή. Ένα παιχνίδι που απαντά σε κάθε πάτημα συνήθως κρατάει το ενδιαφέρον ενός νηπίου καλύτερα από ένα που παίζει μόνο του.
• Γράμματα και αριθμοί, κάποια στιγμή. Όχι στο ένα. Μερικά παιδιά αρχίζουν να προσέχουν τα γράμματα από τα τρία περίπου, και πολλά μπορούν να ονομάσουν μερικά μέχρι τα πέντε. Ένα παιχνίδι που δείχνει το γράμμα όταν πατιέται τα αφήνει να γνωρίσουν τα γράμματα όποτε είναι έτοιμα.

Πώς γίνεται ασφαλές

Το πρόβλημα με ένα αληθινό πληκτρολόγιο είναι ότι είναι συνδεδεμένο με έναν αληθινό υπολογιστή. Η λύση είναι ένα παιχνίδι που «πιάνει» όλα τα πλήκτρα όσο είναι ανοιχτό, ώστε το Escape, το Enter ή το πλήκτρο των Windows να μην κάνουν τίποτα άλλο από το να σκάσει ένα ακόμα emoji.

Αυτό ακριβώς κάνει το Kaboom Keys. Κάθε πάτημα πλήκτρου σκάει ένα μεγάλο, πολύχρωμο emoji με έναν ήχο. Τα γράμματα, οι αριθμοί, το διάστημα, τα βελάκια, ακόμα και το Shift και το Caps Lock έχουν το καθένα το δικό του. Οι συντομεύσεις των μεγάλων, όπως το Cmd+R, εξακολουθούν να δουλεύουν, οπότε μπορείς να ανανεώσεις τη σελίδα ή να αλλάξεις παράθυρο, αλλά τίποτα απ’ όσα φτάνει το παιδί δεν έχει επίδραση έξω από το παιχνίδι. Σε tablet, το άγγιγμα στην οθόνη κάνει το ίδιο, και πολλά δάχτυλα μαζί βγάζουν πολλά emoji.

Μερικές πρακτικές συμβουλές:

1. Άνοιξε πρώτα το παιχνίδι και μετά κάθισε το παιδί στο πληκτρολόγιο. Αν ξεκινήσει από την επιφάνεια εργασίας, σίγουρα κάπου θα «ξεστρατίσει».
2. Χρησιμοποίησε πλήρη οθόνη. Σε laptop το Kaboom Keys μπαίνει σε πλήρη οθόνη, ώστε η γραμμή του browser να μένει μακριά.
3. Βάλε την ένταση σε επίπεδο που αντέχεις εσύ. Θα ακούσεις πολλά «μπαμ».
4. Αν κάποιο πλήκτρο δεν κάνει τίποτα, μάλλον είναι το Fn ή ένα πλήκτρο πολυμέσων. Όλα τα άλλα ανταποκρίνονται.

Λειτουργία ABC: από το χτύπημα στα γράμματα

Δύο γονείς ζήτησαν το ίδιο πράγμα στη φόρμα σχολίων: «κάτι με ABC, όχι τυχαία πράγματα». Γι’ αυτό το Kaboom Keys έχει έναν διακόπτη ABC στη γωνία. Όταν είναι ανοιχτός, τα πλήκτρα με γράμματα και αριθμούς δείχνουν μια τεράστια κάρτα με το γράμμα και μια εικόνα που ταιριάζει, το A με ένα μήλο (apple), το B με μια μέλισσα (bee), το Z με μια ζέβρα (zebra), και τα υπόλοιπα πλήκτρα αγνοούνται. Σε tablet χωρίς πληκτρολόγιο, κάθε άγγιγμα προχωράει στο αλφάβητο με τη σειρά.

Είναι το ίδιο παιχνίδι, ένας διακόπτης πιο πέρα, και μεγαλώνει μαζί με το παιδί. Τα παιδιά ενός έτους χτυπάνε· τα μεγαλύτερα αρχίζουν να προσέχουν τα γράμματα, με τον δικό τους ρυθμό.

Ψάχνεις το Tiny Fingers;

Πολλοί γονείς βρίσκουν αυτή τη σελίδα ψάχνοντας το Tiny Fingers, μια άλλη δωρεάν σελίδα με παιχνίδι πληκτρολογίου. Η ιδέα είναι η ίδια. Το Kaboom Keys δεν έχει διαφημίσεις και είναι ένα από τα δεκαπέντε παιχνίδια του Tiny Hands Play, οπότε υπάρχουν κι άλλα να παίξει το παιδί σου όταν μεγαλώσει και του περάσει η φάση του χτυπήματος. Εδώ θα βρεις μια ειλικρινή σύγκριση των δύο.

Πότε να προχωρήσετε

Το Kaboom Keys είναι για το καθαρό στάδιο της αιτίας και του αποτελέσματος. Όταν το παιδί σου αρχίσει να θέλει έναν στόχο, κάτι να σημαδέψει, κάτι να τελειώσει, το Ball Bonanza του δίνει μια μπάλα να τη στέλνει στα ζωάκια και δύο τέρματα για να βάζει γκολ, και το Dress-Up Party το αφήνει να κάνει επιλογές. Και τα δύο παίζονται ακόμα με ένα άγγιγμα, χωρίς τρόπο να χάσεις.